Copyright © 2022-2023 Inwestordywidendowy.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Indywidualne konto emerytalne

16 listopada 2022

Tak w skrócie IKE, czyli indywidualne konta emerytalne, cechują się tym, że środki (czy to w formie pieniężnej czy innych instrumentów finansowych) zgromadzone na takim koncie za pośrednictwem banku lub innej instytucji finansowej, nie podlegają podatkowi od dochodów kapitałowych (19%), o ile wypłata środków zgromadzonych na koncie następuje dopiero po przekroczeniu wieku emerytalnego.

 

Jak już zapowiedziałem tydzień temu, dzisiaj się bliżej przyjrzymy jak działa indywidualne konto emerytalne - tak zwane IKE.
Wiemy już, że podatki od zysków kapitałowych, potrafią być dotkliwe i bardzo negatywnie wpływać na wartość naszego portfela, szczególnie w długim terminie.

O dziwo nawet w Polsce istnieje rozwiązanie, które może nie tyle co wspiera, ale nie przeszkadza w oszczędzaniu na emeryturę i całość dochodów kapitałowych nie jest opodatkowana.
Oczywiście są pewne warunki i zasady, którymi należy się kierować, jednak cel jest prosty: zachęcić ludzi do oszczędzania na emeryturę, nie nakładając podatku na wygenerowane zyski kapitałowe.

Przyjrzyjmy się bliżej, co maja do zaoferowania indywidualne konta emerytalne :)

 

Co to jest IKE?

 

Wspominając o IKE mówimy o indywidualnych kontach emerytalnych.
Jest to tak zwany trzeci filar, w którym można gromadzić oszczędności emerytalne.
Dwa filary są, powiedzmy sobie szczerze - przymusowe.
ZUS i OFE, tam od naszych zarobków co miesiąc wpływają składki i rzekomo mają zapewnić nam emeryturę - nie chcę się zagłębiać w te tematy, po prostu uważam, że jak sami o siebie nie zadbamy to państwo o nas na pewno nie zadba, rzekoma troska zawsze się kończy rozczarowaniem.

Mówiąc o trzecim filarze, rachunku IKE - mówimy o dobrowolnym koncie, dla chętnych.
Z pieniędzy które zostały zarobione naszą pracą, po opłaceniu składek emerytalnych, zdrowotnych i podatków, pokryciu kosztów życia, jeżeli nam coś zostanie możemy odkładać dodatkowo na emeryturę.
Ja bym to określił jako takie budowanie poduszki finansowej na emeryturę.

Takie konto może założyć każdy, kto ukończył 16 rok życia ( pomiędzy 16, a 18 rokiem życie musisz pracować na umowę o pracę, aby móc dokonywać wpłat na IKE).
Można posiadać jedno konto IKE na osobę.
 

Celem IKE jest oszczędzanie na emeryturę,

które nie ma nic wspólnego z wymienionymi dwoma filarami - są to nasze dodatkowe oszczędności, które jeżeli wypłacimy dopiero wtedy, kiedy przysługuje nam wiek emerytalny, to nie zapłacimy podatku od zysków kapitałowych i możemy wydać te pieniądze na co tylko chcemy.
 

Zaletą konta IKE jest korzystanie z ulgi podatkowej.

Możesz sprzedawać i kupować akcje i nie zapłacisz od tego podatku.
Możesz inwestować w akcje wypłacające dywidendy i od otrzymanych dywidend nie zapłacisz podatku od zysków kapitałowych.
Możesz trzymać środki zgromadzone na jakimś oprocentowanym rachunku i nie zapłacisz podatku od odsetek.
Możesz kupować ETFy, fundusze akcyjne, związać się z dobrowolnym funduszem emerytalnym , korzystać z funduszy inwestycyjnych - i nie zapłacisz podatku od dochodów kapitałowych.

Jednak!
Musisz trzymać środki na koncie do swojej emerytury, inaczej zapłacisz podatek od zysków kapitałowych przy wypłacie środków wcześniej - co ma swoją drogą sens, w końcu to konto ma zachęcać do oszczędzania na emeryturę.

Jednak jak już analizowaliśmy poprzednio, to nawet inwestowanie na koncie IKE przez kilka lat i wypłacenie zysków wcześniej, sprawia że finansowo i tak o wiele lepiej na tym wychodzimy, niż jakbyśmy mieli płacić podatki od naszych zysków na bieżąco!

 

 

Gdzie można otworzyć konto IKE ?

 

W poprzednim akapicie wymienił bardzo dużo możliwości do inwestowania w ramach konta.
IKE pomaga w obrocie instrumentami finansowymi naprawdę różnego rodzaju, a jest to spowodowane dużą ilością instytucji, które umożliwiają prowadzenie rachunku IKE.

Jakie to instytucje pozwalają nam na otworzenie w ramach ich działalności rachunku IKE ?

  • rachunki oszczędnościowe (prowadzone przez banki)

  • fundusze inwestycyjne (prowadzone przez TFI - towarzystwo funduszy inwestycyjnych)

  • rachunek maklerski (prowadzony przez bank lub dom maklerski)

  • dobrowolny fundusz inwestycyjny (prowadzony przez PTE - powszechne towarzystwa emerytalne)

  • produkt inwestycyjno-ubezpieczeniowy (prowadzony przez zakłady ubezpieczeń)

Te wszystkie instytucje pozwalają na inwestowanie na wiele sposób.
W niektórych ryzyko inwestycyjne jest duże, w innych mniejsze, jednak we wszystkich przypadkach otrzymujemy korzyści podatkowe, oczywiście na wcześniej wspomnianych warunkach :)
 

Czy można zmienić formę inwestowania ?

Tak.
I to jest ciekawa opcja. W trakcie waszej kariery, jeżeli z jakiegoś powodu stwierdzicie, że chcecie zmienić formę inwestycji, jak najbardziej jest to możliwe.

Załóżmy, że jesteśmy młodzi i w ramach IKE całość zgromadzonych środków inwestujemy w akcje.
Jednak z czasem, z wiekiem, dochodzimy do wniosku, że wolelibyśmy zmienić formę na inny instrument, gdzie ryzyko inwestycyjne jest mniejsze.
I z tym nie ma problemu, możemy sprzedać nasze akcje i kupić za część zgromadzonych środków np. jednostki uczestnictwa w jakimś TFI, a resztę trzymać na indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego.
O ile te dwie usługi są dostarczane przez jedną instytucję finansową.

Jest duża swoboda w tym, więc każdy może w ramach swojego konta IKE inwestować jak mu pasuje w instrumenty z którymi czuje się najlepiej.

Tak samo można zmienić dostawcę usługi - instytucję finansową, która prowadzi wasze konto.
Wtedy, jeżeli nowa instytucja daje dostęp do aktywów, które posiadacie to możecie je przenieść - nie musicie ich sprzedawać.
Dla przykładu, posiadając akcje na koncie w banku, możemy je bez sprzedaży przenieść do innego konta maklerskiego, które prowadzi rachunki IKE.

Jedyne na co trzeba zwrócić uwagę to czy nie ma żadnych opłat za przeniesienie środków.
Niektóre instytucje finansowe takowe opłaty narzucają.

 

 

Ile można wpłacić ?

 

Warunkiem dokonywania wpłat na IKE jest posiadanie środków, oczywiście z legalnej działalności/pracy :)

Możemy dokonywać wpłaty transferowej jednorazowo, albo na raty - kiedy chcemy.
Możemy z połowy wartości wpłat skorzystać od razu, a resztę dopłacać co miesiąc.
To tylko zależy od nas i dostępności gotówki w naszych portfelach.

Jedynie musimy pamiętać, że jest maksymalny limit wpłat, to 3-krotność przeciętnego wynagrodzenia.
To znaczy dla nas dwie rzeczy.
Po pierwsze.
W 2022 maksymalna wartość wpłat na IKE wynosi 17,766 zł.
Podobno, jeżeli będziecie chcieli przelać więcej, to przelew wróci na wasze konto.
Po drugie.
Z roku na rok, maksymalna wartość wpłat na IKE będzie rosnąć - razem ze średnim wynagrodzeniem i zapewne z waszym też.

 

Wypłata środków zgromadzonych na koncie

 

Załóżmy idealny scenariusz, że wypłacamy pieniądze z konta dopiero na naszą emeryturę, czyli po 60 roku życia.
Żeby nie płacić podatku od zysków kapitałowych, musimy spełnić jeszcze jeden warunek:
wpłat musisz dokonywać przynajmniej przez 5 lat kalendarzowych - co dla osoby oszczędzającą na emeryturę nie powinno być problemem,albo na 5 lat przed wypłaceniem środków, musisz mieć ponad połowę całości wpłat na IKE.

Wiek emerytalny nie oznacza, że musisz wypłacić pieniądze - po prostu od osiągnięcia tego wieku możesz je wypłacić w każdym momencie nie płacąc podatku belki.
Nawet osoba w wieku 60 lat może założyć sobie konto, 5 lat oszczędzać i inwestować, a po 5 latach wypłacić środki bez podatku.

Jeżeli już łapiesz się w wymagania do zwolnienia z podatku to możesz wypłacić środki jednorazowo - składasz wniosek o wypłatę środków, spieniężane są Twoje aktywa i otrzymujesz pieniądze na swoje konto - oczywiście bez potrącenia 19% podatku od zysków kapitałowych.

Jest tez opcja wypłacania środków w ratach, przez co najmniej 10 lat (jeżeli posiadamy konto krócej, to minimalny okres wypłaty będzie równy ilości lat posiadania naszego konta).
W takim przypadku nie mamy już możliwości dopłacania pieniędzy na konto, a nasze aktywa systematycznie są wyprzedawane i jest nam wypłacana część kapitału - jaka to już każdy indywidualnie określa z instytucją finansową.
Zaletą jest to, że można bez problemu w każdym momencie zmienić zdanie i złożyć wniosek o wypłatę całości środków.
Oczywiście w przypadku wypłaty na raty po przekroczeniu wieku emerytalnego, również nie płacimy podatku od dochodów kapitałowych.
 

Wypłata transferowa przeD wiekiem emerytalny ?

Jeżeli coś się wydarzy nieprzewidzianego w naszym życiu, albo z jakiegokolwiek powodu stwierdzimy, że potrzebujemy pieniędzy z naszego konta, to możemy skorzystać z wypłaty transferowej i je bez problemu wypłacić w każdym momencie - jednak zapłacimy podatek od naszych zysków.

Co i tak jest dobrą opcją dla nas - co już analizowaliśmy w poprzednim artykule :)

Jest też możliwość wypłaty części środków, co się wiąże po prostu z zapłaceniem podatku od tej części, którą chcemy wypłacić.

 

Opłaty

 

Różne instytucje mogą narzucać na nas jakieś dodatkowe opłaty za wcześniejsze zakończenie konta, transfer naszych aktywów do innej instytucji - jednak to musimy sprawdzić sami przy podpisywaniu naszej umowy, ponieważ każda instytucja może mieć własne zasady w tej kwestii.

Jeżeli chodzi o prowadzenie konta, to są one obarczone normalnymi opłatami, które i tak byśmy ponosili inwestując w wybrane aktywa.
Np. TFI pobiera opłaty stałe za jednostki uczestnictwa/prowadzenie naszej inwestycji, a sprzedaż akcji u brokera jest obciążona jego standardową prowizją.

Samo konto nie jest obciążone jakimiś dodatkowymi opłatami za jego posiadanie.

 

Co się dzieje ze środkami w przypadku naszej śmierci ?

 

Jeżeli nie nie wykorzystamy nasze oszczędności emerytalne, to po naszej śmierci zostaną one przekazane naszym spadkobiercom, którzy albo mogą je dodać do swojego indywidualnego konta emerytalnego, albo po prostu wypłacić je w formie wypłaty transferowej.

Dużą zaletą jest to, że wypłata tych środków jest zwolniona z podatku od spadków i darowizn.
Co wydaje mi się jest zaletą oraz dla niektórych może być dodatkowym motywatorem, albo nawet celem samym w sobie, aby oszczędzać z zamiarem przekazania majątku naszym spadkobiercom, bez żadnych obciążeń podatkowych.